Kunst en cultuur

Het nieuwe Cultuurplan is in maart 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad. Op 10 juli is de Cultuurkoers 2040 & Cultuurplan 2025 – 2028 aangenomen door de gemeenteraad. Dit nieuwe Cultuurplan bouwt voort op de culturele ambities van het Cultuurplan 2019 – 2024. Wel zijn er minder middelen beschikbaar voor cultuur, wat zorgt voor schaarste. Dit legt druk op de Almeerse cultuursector, maakt dat er minder culturele activiteiten plaatsvinden en het beperkt groei.

Na het vaststellen van de Programmabegroting verwachten we eind 2024 het nieuwe Cultuurplan 2025 – 2028 voor te kunnen leggen aan de gemeenteraad. Kunst en cultuur versterken een levendige en bruisende stad, zorgen voor ontspanning en dragen bij aan verbinding en sociale cohesie in de samenleving. Daarom is het belangrijk dat Almere een breed en divers cultuuraanbod heeft. Het nieuwe Cultuurplan bouwt voort op de culturele ambities die zijn vastgelegd in het Cultuurplan 2019 – 2024, maar kan binnen de beschikbare middelen geen groei realiseren.

De subsidie die door de raad toegekend is aan Poppodium De Meester betekende een inkrimping van het al krappe cultuurbudget. Het cultuurbudget in 2025 werd zoveel overvraagd dat er voor ruim € 1,96 miljoen aan aanvragen geen geld meer beschikbaar was. De gemeenteraad heeft hierop middelen beschikbaar gesteld uit de buffer om deze aanvragen alsnog te kunnen honoreren. In de nieuwe Subsidieregeling Cultuur 2026 – 2028, wat voortvloeide uit het nieuwe Cultuurplan en sinds 29 juli 2025 actief is, hebben wij rekening gehouden met schaarste. De gemeenteraad heeft via het Cultuurplan keuzes kunnen maken over welke subsidielijnen beschikbaar kwamen voor welke culturele functies in onze stad. Zo zijn er middelen beschikbaar gesteld voor bepaalde basisfuncties, organisaties met ondersteuning van rijksmiddelen, talentontwikkeling en muziekeducatie en ook nog losse culturele initiatieven. Met de huidige cultuurbudgetten blijft de grootste uitdaging om de culturele infrastructuur die is opgebouwd, ook te behouden.

Cultuur staat onder druk. Omdat het budget niet meegroeit met de sector, wordt het budget al jaren overvraagd. We zien de vraag zelfs groeien. In 2025 gaan we ook onze popvoorziening uit het cultuurbudget betalen, waardoor minder budget resteert voor de overige cultuurinstellingen. We zien een toename van instellingen die actief zijn in Almere. Sommigen zijn zo succesvol dat zij rijksmiddelen weten aan te trekken. Die geven een belangrijke impuls aan de stad, maar vragen ook een matching bijdrage als cofinanciering vanuit de gemeente. Aan de andere kant is voor een aantal cruciale culturele partners in de stad de rijkssubsidie weggevallen. De grootste uitdaging en ambitie is de culturele infrastructuur die is opgebouwd te behouden en ervoor te waken dat het cultuuraanbod niet verschraalt. Uitbreiding van de financiële ondersteuning van culturele instellingen, laat ons cultuurbudget niet toe.

In 2025 hebben wij gewerkt aan de levendigheid van onze stad. Met het aantrekken van rijksmiddelen en de inzet van de rijksuitkering voor bibliotheekvoorzieningen, hebben we verschillende vestigingen van de bibliotheek kunnen versterken en verschillende biebpunten in scholen kunnen openen.
Het verduurzamen van bovengrondse monumenten is niet opgenomen in ons beleid, in maatregelen of in een budgetpost.
Ook een voorbeeld van werken aan levendigheid in onze stad is de opening van Cultuurhuis Almere Buiten. Een lang verwachte culturele voorziening in Almere Buiten. Een plek waar een bibliotheek, het erfgoedhuis, horeca en zowel culturele als niet-culturele maatschappelijke voorzieningen samenkomen. De realisatie hiervan heeft veel meer (ambtelijke) capaciteit gekost waar geen rekening mee was gehouden. Alhoewel de basis gerealiseerd is zijn er nog een aantal open eindjes die we in 2026 aan oplossen.

Almere groeit. De stad telt steeds meer jongeren én meer ouderen, met allerlei culturele achtergronden. Wij willen dat zij zich allemaal herkennen in het culturele aanbod en zich thuis voelen bij de culturele organisaties van de stad. Op die manier kan cultuur de veerkracht van Almeerders vergroten en hun welbevinden versterken. Uitbreiding van het aantal culturele voorzieningen is nodig in Almere; denk aan een extra filiaal van de bibliotheek, een cultuurhuis of een erfgoedhuis. In 2025 zetten we op dat gebied stappen in de goede richting met het openen van het nieuwe cultuurhuis Buiten, waar ook het erfgoedhuis een plek krijgt. Daarmee krijgt Buiten een langverwachte culturele voorziening in het eigen stadsdeel. Ook werken we aan onze lokale bibliotheekvoorzieningen door het aantrekken van tijdelijke rijksmiddelen. Daarmee versterken we de wijkvestigingen van de bieb in Buiten en opent de pop-up bibliotheek. We continueren met deze middelen ook de versterking van de vestiging in Poort en de school-/wijkbibliotheek die in september 2024 opende. In 2025 blijven we werken aan de verduurzaming van onze bovengrondse monumenten.