Gezondheid

De visie Gezondheidsbeleid richt zich op betere samenwerking en preventie. Dit doen we langs de lijnen GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en PGA (Positief Gezond Almere). Wat we bereikt hebben met deze programma’s leest u onder de betreffende kopjes binnen dit hoofdstuk. Over de stand van zaken van het Gezondheidsbeleid hebben wij de raad op 9 december 2025 geïnformeerd met de raadsbrief Stand van zaken Gezondheidsbeleid .

Zoals in de begroting al aangekondigd zagen we ons het afgelopen jaar genoodzaakt om te bezuinigen op het programma Gezond in de Stad. Dit is het gemeentelijk beleid gericht op zorgpreventie. De effecten voor de stad zijn beperkt gebleven omdat een deel van de onderdelen terug zijn gekomen via GALA. Terugkijkend kan worden geconcludeerd dat het onderbrengen van de gemeentelijke taken in de landelijke akkoorden is gelukt. Voor onderdelen die niet terugkomen via GALA zien we wel dat de bezuiniging impact heeft op het bereik en de omvang van de interventies.  

In de Visie Gezondheidsbeleid Almere 2024-2026 wordt het kader voor de uitvoering van het gezondheidsbeleid beschreven, gericht op betere samenwerking en preventie. Er zijn veel landelijke ontwikkelingen die ons lokale gezondheidsbeleid raken. Er is een landelijke beweging in gang gezet van zorg naar gezondheid waarmee we ook in Almere te maken hebben. Die beweging vraagt om een verbreding van onze focus in het gemeentelijke gezondheidsbeleid. Het Almeerse gezondheidsbeleid richt zich op drie doelstellingen.

• Het ondersteunen van de gezondheidszorg: Dit onderdeel is uitgewerkt in de samenwerking Positief Gezond Almere (PGA).
• ‘Health in All Policies’: We gaan gezondheid een plek geven in andere beleidsterreinen.
• Brede preventie, waarbij we inzetten op bewezen interventies.

Tegelijkertijd is het noodzakelijk om structureel te bezuinigen op bijvoorbeeld het programma gezond in de stad en netwerkbijeenkomsten voor Goud in Almere. Waar mogelijk brengen we deze activiteiten onder in de bestedingsplannen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Door hier integraal naar te kijken verwachten we de effecten voor de stad te kunnen beperken.

De afspraken uit het IZA (Integraal ZorgAkkoord) zijn vertaald naar de lokale Almeerse situatie en wat betreft de uitvoering vastgelegd in het Transformatieplan Positief Gezond Almere. We zijn trots op de unieke transformatie die wij gezamenlijk met onze PGA-partners hebben ingezet. Hierin zijn wij, landelijk gezien, pioniers: wij zijn de eerste in Nederland die op deze schaal een IZA-transformatieplan uitvoert.

In 2025 is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de partners (zoals het Zilveren Kruis, De Schoor en Zorggroep Almere) om te werken aan betaalbare, toegankelijke zorg richting de toekomst. Voor meer informatie over deze samenwerkingsovereenkomst verwijzen wij u naar raadsbrief 203 Samenwerkingsovereenkomst Positief Gezond Almere van 7 oktober 2025.
In 2025 hebben de bij PGA betrokken partijen gezamenlijk afspraken gemaakt over de manier van samenwerken in de komende jaren.

Op 30 april 2025 is de eerste thuiskamer officieel geopend, waar inwoners
ziekenhuiszorg in een vertrouwde omgeving dicht bij huis kunnen ontvangen.
Op 17 juni 2025 hebben wij de website positiefgezondalmere.nl gelanceerd, waar meer nieuws en informatie over de projecten gedeeld zal worden. Ook kwamen inwoners, zorgprofessionals, beleidsmakers en andere geïnteresseerden die dag samen om praktijkverhalen uit de stad met elkaar te delen.
In de regio Flevoland werken we aan het mentaal gezondheidsnetwerk, waarin huisartsen, GGZ en het Sociaal Domein Flevoland duurzaam met elkaar samenwerken. Samen zorgen deze partners ervoor dat inwoners met psychische en sociale problematiek sneller de juiste ondersteuning en zorg krijgen. De partners nemen samen de verantwoordelijkheid voor passende zorg en ondersteuning. In december 2025 is Zilveren Kruis akkoord gegaan met het transformatieplan zoals ingediend. In 2026 wordt hier verder vorm aan gegeven.

Binnen Positief Gezond Almere werken zorg- en welzijnsorganisaties, de gemeente, de GGD en de Flevolandse Patiëntenfederatie samen om de zorg voor onze inwoners toegankelijk te houden. Hiervoor hebben de deelnemende partijen samen een domeinoverstijgend transformatieplan opgesteld conform de uitgangspunten van het Integraal Zorgakkoord (IZA). De zorgverzekeraar(s) beoordelen dit transformatieplan. Naar verwachting volgt er aan het einde van 2024 een positieve beoordeling van het plan. Als de aanvraag wordt gehonoreerd, ontvangen we geoormerkte transformatiegelden en zijn we in 2025 bezig met de uitvoering van het plan. Bij de financiering van het plan maken we ook gebruik van de specifieke uitkering (SPUK) die op regionaal niveau beschikbaar is voor de doelstellingen van IZA. In 2025 gaat het om ongeveer € 1,2 miljoen voor Almere.  

Binnen Positief Gezond Almere zijn er in 2025 meerdere concrete resultaten geboekt voor de inwoners van Almere:

De capaciteit van Welzijn op Recept is van 6 naar 18 gezondheidscentra uitgebreid en verdere uitbreiding volgt. Dit helpt de druk op de huisartsenzorg te verminderen, doordat welzijnscoaches zich inzetten voor inwoners met niet-medische vragen. Er is veel belangstelling van huisartsen om deel te nemen aan Welzijn op Recept. In 2025 waren er bijna 500 verwijzingen Welzijn op Recept van de huisarts naar een welzijnscoach. In Almere helpen we inwoners hiermee om weer mee te doen, vanuit wat zij zelf belangrijk vinden.

Veerkrachtige wijken stond in 2025 in het teken van verbinding tussen formele en informele zorg & welzijn. En daarnaast verkenning voor het versterken van initiatieven van actieve bewoners die gericht zijn op zorgzame buurten in Almere Haven Centrum. In Stedenwijk zijn in 2025 gesprekken gestart met inwoners en zorg- en welzijnspartners om te onderzoeken hoe we samen kunnen werken aan veerkrachtige wijken, hoe we de samenwerking kunnen versterken en beter zichtbaar kunnen zijn voor bewoners.

Met Samen Sterker in de Wijk ondersteunden we bij 180 hulp- en zorgvragen waarbij mentale problemen een rol spelen. De betrokken hulpverlener onderzoekt samen met de inwoner wat iemand wil, kan en nodig heeft, en werken aan zelfredzaamheid, een sterk netwerk en een betekenisvol leven.

Met Opgroeien in een Kansrijke Omgeving bouwen we aan een omgeving waarin meer ruimte is voor mentale kracht en welzijn voor jongeren. Talent in Opleiding is gestart met het uitbreiden en intensiveren van de inzet van buurtsportcoaches ter preventie van middelengebruik bij jongeren 10–18 jaar in Almere Haven.
In 2025 zijn er in Almere 10 voorzorgcirkels gestart waarbij groepen buurtgenoten naar elkaar omkijken en elkaar helpen in het dagelijks leven.

De VMCA, het Flevoziekenhuis en Zorggroep Almere werken samen om de Mantelzorgacademie verder te professionaliseren. Bijvoorbeeld door trainingen toe te voegen op het gebied van eenvoudige medische handelingen (bijvoorbeeld bloeddruk meten). Uit een behoeftenonderzoek is gebleven dat mantelzorgers hier waarde aan hechten.

Vanuit het transformatieplan zetten we onder meer stevig in op het verbeteren van de samenwerking tussen het medisch domein, het sociaal domein en de informele zorg. We leiden niet-medische vragen van de huisarts naar het sociaal domein om zo de juiste hulp op de juiste plek te bieden. Hiermee ontlasten we de huisartsen. Ook zetten we in op de ontwikkeling van veerkrachtige en zorgzame wijken. Dit doen we onder andere met gerichte inzet om het aantal voorzorgcirkels te laten groeien. Ook de voortzetting van Samen Sterker in de Wijk voor inwoners met psychische problematiek is onderdeel van het transformatieplan. Ook blijven we inzetten op passende waardering voor onze mantelzorgers voor de onmisbare ondersteuning en zorg die zij leveren en de grote inzet die dit vraagt.

In samenwerking met tal van organisaties is uitvoering gegeven aan het de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord in 2025.
Met de middelen zijn effectieve interventies ingezet die gezondheid van inwoners bevorderen, zoals de ketenaanpakken Kansrijke Start, Valpreventie en Welzijn op Recept. Via de inzet van buurtsportcoaches cultuurcoaches zijn meer kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen gaan bewegen en is de cultuurdeelname verhoogt.

Dit is het hoofddoel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Om dit in 2040 te kunnen bereiken moeten we nu beginnen. We hebben in 2023 een plan van aanpak ingediend voor landelijke middelen die zijn gekoppeld aan GALA, dit is een brede specifieke uitkering (SPUK). Hieruit hebben we ook geld toegewezen gekregen, ongeveer € 3,3 miljoen in 2025. Met de middelen uit de SPUK dragen we ook bij aan de doelen van het preventieakkoord en het Sportakkoord II.

In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan GALA middels uitvoeringsprogramma’s. De uitvoering verloopt conform het plan van aanpak. In de raadsbrief 251 Stand van zaken Almeers gezondheidsbeleid van 9 december 2025 is een uitgebreide factsheet te vinden van alle resultaten die behaald zijn in het kader van GALA. We benoemen hieronder een aantal resultaten.

• Via de AKT(Almere Kenniscentrum Talent)-sportdagen zijn 3.364 leerlingen in beweging gekomen.
• Ruim 2.300 workshops zijn georganiseerd voor kinderen (4-18 jaar) in alle stadsdelen door cultuurcoaches van Kleur in Cultuur in samenwerking met diverse organisaties. Het bereik was 20.700 deelnemers.
• In samenwerking met Zilveren Kruis en huisartsen is gewerkt aan het beter inrichten van de Valpreventie keten. Twee Vitaliteitsdagen zijn georganiseerd.
• In totaal hebben 451 leerlingen gastlessen gekregen over mentale gezondheid.

Deze hebben volgens afspraken met het Rijk vaste budgetten die beschikbaar zijn gesteld via de brede SPUK. We richten ons onder andere op de implementatie van de ketenaanpakken, het stimuleren van cultuurparticipatie, sport en bewegen, het versterken van de sociale basis en het tegengaan van eenzaamheid. De uitvoeringsprogramma's dragen bij aan de doelstellingen om een gezond en actief leven mogelijk te maken, zorgvragen te voorkomen en de eerste lijn te ontlasten. Afspraken voor de uitvoering van de interventies maken we met diverse organisaties in de sport, welzijns- en zorgsector.

Met welzijnsorganisaties De Schoor en de VMCA en het gemeentelijke team Leefbaarheid zijn verdiepende gesprekken gevoerd over wat er speelt in verschillende delen van de stad. Deze gesprekken vormden, samen met data- en impactanalyses, de basis voor gebiedsgerichte uitvoeringsplannen. Deze helpen om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften van inwoners en om schaarse capaciteit gericht in te zetten.

Met middelen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord zijn verschillende ontmoetingsplekken versterkt. Ook is meer capaciteit ingezet bij vrijwilligersprojecten die voorheen kampten met wachtlijsten. Bijvoorbeeld het Burennetwerk van de VMCA en Goed Ontmoet/Steun bij rouw van Humanitas. Verder zijn voorbereidingen getroffen om mantelzorgers via een online wegwijzer beter te informeren over regelzaken en ondersteuningsmogelijkheden. Voor de resultaten op het gebied van Welzijn op Recept zie de informatie hierboven over Positief Gezond Almere.

Het afgelopen jaar is gebleken dat een afwegingskader voor middenaanbod (laagdrempelige, preventieve activiteiten om inzet van zwaardere zorg te voorkomen) voor specifieke doelgroepen niet los gezien kan worden van een brede, integrale afweging van het gehele aanbod binnen de Wmo. Om die reden willen we de mogelijke afwegingen meenemen in een bredere analyse van de Wmo die we u later dit jaar sturen, voor de bespreking van de Programmabegroting 2027. De benodigde besparing voor 2025 is binnen begroting gerealiseerd zonder bezuiniging op het middenaanbod.

In 2025 blijven de speerpunten uit het welzijnskader 'WELzijn in Almere’ van kracht. Dit betekent dat we blijven bouwen aan een sociaal sterk fundament. En dat we met welzijnswerk waar mogelijk formele ondersteuning verkorten of voorkomen. Via het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord zijn er tijdelijke, gerichte investeringen mogelijk in een sterkere sociale basis (zie ook de vorige paragrafen). Tegelijkertijd is het op onderdelen ook noodzakelijk om structureel te bezuinigen. In lijn met de nieuwe Almeerse maatschappelijke agenda en andere beleidskaders zetten we het welzijnsbudget zo gericht mogelijk in. Hierbij sluiten we zo goed mogelijk aan bij de kenmerken van verschillende delen van de stad en de behoeften van inwoners in de wijken.